چیستان‌های فارسی قدیمی

از آفریده‌های اورمزد کدام است که اگر بنشیند بلندتر باشد از زمانی که ایستاده است؟

آن چیست که مردمان خواهند نهان کردن اما آن را نهان کردن نتوانند؟

چه چیزی از کوه گران‌تر (سنگین‌تر) است؟

چه چیز از کارد پولادین تیزتر است؟

کدام پای نیکوتر است؟

آن چیست که برود اما گام ننهد؟

دندانش از شاخ و شاخش از گوشت؟

دوازده درخت شاداب که هر یک سی شاخه دارد؟

دو اسب گرانمایه، یکی به رنگ قیر و دیگری چون بلور سپید که در پی هم می‌شتابند اما به یکدیگر نمی‌رسند؟

مرغزاری سرسبز که مردی با داسی تیز، تر و خشک آن را با هم درو می‌کند و به لابه و زاری توجهی ندارد؟

دو سرو بلند با مرغی که روی آن‌ها می‌نشیند، روز بر یکی می‌نشیند و شام بر دیگری؟

سی سوار که یکی کم می‌شود ولی باز سی است؟

آن چیست که گردن دارد اما سر ندارد، دست دارد اما پای ندارد؟

آن چیست که هرچه بیشتر از آن برداریم، بیشتر می‌شود؟

آن چیست که خون سیاه می‌خورد اما راه سفید می‌رود؟

آن چیست که سوراخ‌های زیاد دارد ولی آب را درون خود نگه می‌دارد؟

آن چیست که یک چشم دارد اما با آن هم نمی‌تواند ببیند؟

آن چیست که خودش آب، دشمنش آب؟

آن چیست که نه دست دارد و نه پا ولی از همه جا خبر دارد؟

آن چیست که تا سرش را نبریم رازش را فاش نمی‌کند؟

هم انسان دارد هم تخم مرغ هم جاده؟

چیستان است، در دست بزرگان است، در شهر خراسان است؟

آن چیست که برگ‌های زیادی دارد اما ساقه ندارد؟

آن چیست که پایین می‌آید اما بالا نمی‌رود؟

آن چیست که دست به کمر است، تپل مپل است، حرف می‌زند قل قل؟

آن چیست که سخت است سنگ نیست، چهار پا دارد شتر نیست، تخم می‌گذارد پرنده نیست؟

آن چیست که سر ندارد، کلاه دارد، یک پا دارد و کفش ندارد؟

آن چیست که جان دارد ولی نفس نمی‌کشد؟

آن چیست که از میان آب می‌گذرد، ولی خیس نمی‌شود؟

آن چیست که مال شماست اما دیگران از آن استفاده می‌کنند؟